Baku, budynek Żeńskiego Gimnazjum Muzułmańskiego (-)

LOKALIZACJA: Azerbejdżan (Azerbaijan)

AUTOR: Józef Gosławski

Lokalizacja/Adres: Baku, AZ 1001, ul. Istiglalijat 8 (dawna ul. Nikołajevska)
Data powstania: projekt 1898,  budowa 1901

Dane techniczne: budynek murowany, licowany kamienną okładziną w kolorach jasnobrązowym i jasnoczerwonym, detale kamienne

Opis
Jeden z wielu gmachów wybudowanych w Baku przez polskiego architekta Józefa Gosławskiego. Plan budynku ma kształt litery „Pi”, z podwórzem wewnątrz i murem ciągnącym się od strony południowej.

Taki układ dostosowany był do wietrznych warunków klimatycznych, a zastosowanie muru dawało prywatność uczącym się w szkole dziewczętom. Budynek powstał, jako jeden z pierwszych zabudowań przy murach obronnych miasta. Realizacja zamówiona została u Gosławskiego przez jednego z najbardziej wpływowych i znanych ludzi związanych z Baku w owym czasie, bakińskiego filantropa i potentata naftowego Hadżi Zejnalabdina Tagijewa (po azersku: Hacı Zeynalabdın Tağıyev). Przeznaczona na pokoje administracyjne część środkowa szkoły została lekko wysunięta poza lico i charakteryzuje się oszczędniejszą dekoracją. Architekt wykorzystał tu motywy orientalne łącząc styl mauretański, włoski renesans i klasyczne formy architektury, nawiązując tym samym do architektury jednego z najsławniejszych zabytków Baku – pałacu Szirvanszachów. W latach 1918-1920 w budynku znajdował się parlament Azerbejdżańskiej Republiki Demokratycznej. Obecnie mieści Instytut Rękopisów im. Mahammada Fizuli, należący do Narodowej Akademii Nauk Azerbejdżanu.  

 S. Fatułłajew-Figarow, Architekci Polscy w Baku. Józef Gosławski, „Architektura”, 1969, nr 3, s. 225-226; A. Chodubski, Aktywność kulturalna Polaków w Azerbejdżanie w XIX i na początku XX wieku, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego", 1986, nr 71, s. 217; W. Baraniewski, Kazimierz Skórewicz – architekt, konserwator, historyk architektury. 1866-1950, Warszawa 2000, s. 31; R. Badowski, Polscy architekci w Baku na przełomie XIX i XX wieku, w: Polacy w Azerbejdżanie, red. ks. E. Walewander, Lublin 2003, s. 250; A. Chodubski, Polacy w Azerbejdżanie, Toruń 2004, s. 222-223; S. Fatułłajew-Figarow, Polscy architekci w Baku, Warszawa 2012, s. 24; Wybitni działacze Polscy: Józef Gosławski, w: <http://www.polonia-baku.org/pl/goslawski.phtml> [dostęp: 14.03.2014]; Polscy architekci w Baku, w: <http://www.kaukaz.net/cgi-bin/blosxom.cgi/polish/azerbejdzan/architekci_azerbejdzan> [dostęp: 14.03.2014]; Strona internetowa Narodowej Akademii Nauk Azerbejdżanu: < http://www.science.gov.az/ru/> [dostęp: 26.03.2014]; strona internetowa ICOM w Azerbejdżanie: < http://www.icom.azeurotel.com/en/theatre04en.html> [dostęp: 26.03.2014]; R. Mustafajewa, Rola polskich architektów w kształtowaniu architektury miasta Baku na przełomie XIX i XX wieku, tłum. S. Filipczak, Warszawa 2014, s. 34-35.

 


 

Autor opracowania

Katarzyna Mączewska